Gooi de ballast overboord.

Vanaf vorig jaar december hebben we een ‘low buy’ periode. We kopen wel dingen die we nodig hebben. Schoenen, kleding, electrische tandenborstels, een nieuwe rugzak voor de oudste. Praktische zaken. We leukten het huis op met tweedehands spullen voor de man.

Het waren dingen die we zelf wilden, het zijn geen dingen die we ons door advertenties aan lieten praten. En dat is het mooie van minimalisme; je hebt je leven voor een groot deel in eigen hand. Controle is een illusie, maar we hoeven ons niet door elke advertentie, influencer, blogger, instagrammer of blinkende winkeletalage gek te laten maken om nog meer te consumeren. Want als je meer wil, heb je nooit genoeg.

We hoeven ons ook niet gek te laten maken door het minimalistische ideaal van maximaal een zitplaats per bips, een lepel per mond en alle boeken op een e-reader en dat alles uitgevoerd in stemmig wit met donkergrijze accenten.

Sinds eind februari is de andere auto stuk en ga ik door de weeks helemaal nergens heen dat ik niet aan kan lopen. En dat bevalt me steeds beter.

Toen de huisarresten even deels losgelaten werden, wisten veel mensen niet zo snel ze in het vliegtuig moesten springen naar Spanje of Frankrijk. Het is me altijd een raadsel waarom mensen tonnen -en hier miljoenen- aan hun huis besteden om vervolgens zodra ze er een paar weken van kunnen genieten, niet weten hoe snel ze het moeten ontvluchten.

Ik vind de maatregelen vreselijk en onnodig maar ik begrijp die nood om het eigen leven te ontvluchten nooit zo.

Een leven voor jezelf maken waar je geen vakantie van hoeft, dat is mooi. En ja, natuurlijk hebben we geluk hier en zijn we bevoorrecht. Anderzijds, ik ken vooral mensen die beweren dat je nooit op een bescheiden inkomen kan leven in Noorwegen. En dat nog zonder kinderbijslag ook (leuk, bureaucratie. Ik heb inmiddels bijna 15.000 euro tegoed van de NAV).

We zouden zonder moeite nog dingen kunnen veranderen. Ik ben enorm dankbaar als we een nieuw bed kunnen kopen waardoor de man niet meer de helft van de tijd scheef loopt. Dat is een luxe. Stilstaan bij deze dingen maakt dat ik waardeer wat ik heb. En weet dat dat genoeg is. Want wat heb je aan twee, als een volstaat? Wat heb je aan nog meer opsmuk als je rijkelijk in al je basisbehoeften kan voorzien?

Vanmorgen om half tien vertrokken we om te gaan wandelen naar een bergtop in de buurt. Het was zonnig, maar de lucht dreigend. Het was wat nevelig. Overal zag het lichtpaars van de bloeiende heide en donkerpaars van de gigantische hoeveelheden bosbessen. Hier en daar begonnen de bladeren te kleuren en het rook zalig naar herfst. Ik zou me pas echt arm voelen als ik die wandeling niet zou kunnen maken.

Je bepaalt zelf wat belangrijk voor je is. Voor mij is dat buiten kunnen zijn, goed eten op tafel kunnen zetten, dingen zelf kunnen doen, lezen, schrijven en nog wat tijd samen met de man hebben. Als ik dat weet, is het makkelijk om de rest grotendeels te laten voor wat het is.

Afstand nemen van de ‘moderne wereld’ met al haar verlokkingen en geboden voelt dan ook niet als een straf of mezelf dingen ontzeggen, maar als me bevrijden van iets dat we niet nodig hebben. Van iets dat ons is aangepraat, dat niet uit onszelf komt en ten lange leste een tegenovergesteld effect heeft.

We denken dat we meer geluk, meer vriendschap, meer gemak, meer comfort en meer vrijheid kopen maar het omgekeerde is waar: in ons hoofd blijven we altijd bezig met het zoeken naar meer, beter, nieuwer…. en vinden we nooit de rust te waarderen wat we hebben. Die rust we denken te vinden in meer van hetzelfde.

En misschien gaan mensen zo graag op vakantie omdat ze zo verlangen naar een eenvoudiger leven. Naar meer overzicht. Naar een plek waar geen post in de bus komt. Waar is wat je nodig hebt maar niet meer dan dat. Naar de eenvoud van geen eigen huis en tuin te onderhouden. Van niet de ochtend erna weer in de grauwe realiteit van een muf kantoor en procedures.

Maar dat eenvoudige leven, dat maak jezelf. De deuren van de kooi staan open. (even afgezien van de totalitaire staat die nu in de maak is ;))

Bekijk wat het meest belangrijk voor jou en je eventuele familie is. Stop met het kopen en doen van dingen die dat niet zijn, al zijn het kleine dingen. Beetje bij beetje geef je dan het leven vorm dat je gelukkig maakt. Een leven waarbij stress, ontevredenheid, verlangen naar meer nagenoeg afwezig zijn.

Als wandelen in de natuur me blij maakt en het winkelen voor spullen in mijn huis niet, waarom zou ik dan het eerste niet en het tweede wel doen? Omdat ik mooie plaatjes zie op internet van mensen met betere interieurs? Omdat alle banken 50% goedkoper zijn? Slechte redenen. Het gaat erom dat je kiest voor wat voor jou belangrijk is, en al het onnodige of zelfs schadelijke overboord kiepert.

En dat hebben we gedaan. Elf jaar geleden begon ik hiermee. Hierdoor zijn we waar we nu zijn en dat is beter dan ik ooit had kunnen dromen. We kregen wat we wilden. Niet door meer en meer na te streven maar door te beseffen dat ‘less is more’ en dat de overbodige ballast overboord gooien de meest effectieve manier is om goed vooruit te kunnen komen.

It is lumber, man – all lumber! Throw it overboard. It makes the boat so heavy to pull, you nearly faint at the oars. It makes it so cumbersome and dangerous to manage, you never know a moment’s freedom from anxiety and care, never gain a moment’s rest for dreamy laziness – no time to watch the windy shadows skimming lightly o’er the shallows, or the glittering sunbeams flitting in and out among the ripples, or the great trees by the margin looking down at their own image, or the woods all green and golden, or the lilies white and yellow, or the sombre-waving rushes, or the sedges, or the orchis, or the blue forget-me-nots.

Throw the lumber over, man! Let your boat of life be light, packed with only what you need – a homely home and simple pleasures, one or two friends, worth the name, someone to love and someone to love you, a cat, a dog, and a pipe or two, enough to eat and enough to wear, and a little more than enough to drink; for thirst is a dangerous thing.

Jerome K. Jerome, Three Men in a Boat.